Nguyễn Thị Anh Hoa: CHANIWA - VƯỜN TRÀ PHONG CÁCH NHẬT BẢN

Thứ Sáu, 28 tháng 6, 2013

CHANIWA - VƯỜN TRÀ PHONG CÁCH NHẬT BẢN



Chaniwa là loại vườn được tìm thấy nhiều nơi  trên khắp đất nước Nhật bản. Loại vườn này gắn với một nghi lễ mà được xem là dấu ấn văn hoá đặc sắc của người Nhật - thưởng trà (chanoyu). Chaniwa là từ ghép từ hai từ : cha (trà) và niwa (viên), có nghĩa là vườn trà  trong tiếng Việt.

 

 Chinawa là loại vườn thiết kế gắn liền với trà thất (chashitsu) nơi sẽ diễn ra trà đạo. Hay nói cách khác là trà thất nằm trong khuôn viên Chaniwa trầm mặc.

Bước vào khuôn viên Chaniwa, ta như bước vào thế giới nhẹ nhàng, thanh thoát. Bước xuyên qua con đường (roji)  thường được lát đá với từng phiến đá rời nhau và được bố trí theo nhiều cách khác nhau, ta sẽ thấy được trà thất giãn đơn nằm tĩnh mịch ở cuối đường.






Tuỳ cách trang trí và diện tích khu vườn, ta còn có thể thấy các đèn đá (tourou)  nằm cạnh con đường đá.




Đặc biệt,   bồn rửa tay (tsukubai)  là thành phần gần như không thể thiếu của Chaniwa. Bồn chứa nước bằng đá còn ống  dẫn nước bằng tre thường được thiết kế rất đẹp. Được bố trí như một vật trang trí cho khu vườn, nhưng công dụng chính của bồn rửa tay chính là chứa nguồn nước để mọi người rửa tay trước khi bước vào trà thất. Ý nghĩa của việc rửa tay được biết đến như một nghi thức tẩy rửa bụi trần trước khi thực hiện các nghi lễ trang trọng .




Ngoài ra, ta còn có thể thấy các loại băng ghế cho khách nghỉ chân (machiai)  hoặc các cổng vườn  (Nagakuguri).



Không phải khu Chaniwa nào cũng có đủ các thành phần trên, có nơi hầu như chỉ có đường đá nhỏ và bồn đá rửa tay.

Tuy nhiên, dù có ít hay nhiều các thành phần để trang trí, Chaniwa vẫn là khu vườn được trang trí và chăm sóc cẩn thận, đó chính là nơi chủ nhân cùng khách quý của mình thưởng trà, một hoạt động rất trang trọng mà không phải người khách nào cũng được mời.








Bước vào Chaniwa, ta như bước vào thế giới khác, bỏ lại sau lưng các sinh hoạt đời thường vốn ồn ào vội vã. Không khí trầm mặc bao trùm cả khu vườn đến nỗi ta không dám cất tiếng và cần thiết thì cũng lên tiếng rất khẽ để tránh phá vỡ bầu không khí thanh sạch đang bao phủ khu vườn. Sau khi thưởng trà bước ra, băng qua các lóii hẹp ta như thấy lòng mình nhẹ hơn, thanh hơn, tươi mới hơn.